﻿&scrollTextAUT=Austria to państwo leżące w Europie Środkowej. Większość powierzchni tego kraju stanowią góry – Alpy i Masyw Czeski. Najwyższe szczyty pokryte są śniegiem przez cały rok. W obrębie masywu górskiego znajduje się mnóstwo kotlin i jezior górskich z niezwykle przejrzystą wodą. Wysoko w górach można znaleźć pastwiska dla owiec, lasy pełne saren i jeleni oraz zbocza, na których żyją kozice.
Pierwotni mieszkańcy Austrii zajmowali się wydobywaniem rudy żelaza oraz soli kamiennej, które były przedmiotem handlu. Już 5000 lat p.n.e. na ziemiach dzisiejszej Austrii znajdowały się ludzkie osady. Pierwsi pojawili się Celtowie, którzy osiedlali się na tych terenach we wczesnej epoce żelaza. W początkach naszej ery ziemie te zostały podbite przez Rzymian.
W dzisiejszych czasach na terenie Austrii mieszkają przede wszystkim Austriacy. Językiem urzędowym jest język niemiecki.
Stolica Austrii, Wiedeń, leży nad rzeką Dunaj. Ta największa metropolia austriacka jest typowym przykładem współczesnej architektury. Główną atrakcją miasta jest jego dobrze zachowane historyczne centrum. Największy podziw wzbudza budynek Wiedeńskiej Opery Państwowej, Teatr Zamkowy, gotycka katedra św. Szczepana oraz reprezentacyjne budowle użytecz- ności publicznej, w tym ratusz, uniwersytet, parlament i muzeum sztuki. Jednym z ulubionych miejsc wiedeńczyków i licznie przybywających tu turystów jest Pałac Schönbrunn – niegdyś letnia rezydencja cesarska. To właśnie tu urodził się i umarł Franciszek Józef I, a Karol I w 1918 roku podpisał rezygnację z udziału w rządach. Przepiękny pałac przebudowany w stylu francuskim w czasach Marii Teresy odwiedza co tydzień około 130 tysięcy turystów. Na terenie Schönbrunn znajduje się zoo założone w 1752 roku. Popularną atrakcją turystyczną Wiednia jest wesołe miasteczko Prater z jego słynnym Diabelskim Młynem o średnicy 64 m.
Inne znane miasta Austrii to Graz i Linz. Uwagę turystów przy- ciąga również Salzburg (Solna Forteca), jedno z najpiękniejszych miast Austrii położone w Alpach Salzburskich.
W Austrii bardzo dobrze rozwinięte są przemysł i rolnictwo. Kraj ten posiada wiele bogactw naturalnych, takich jak rudy żelaza, ropa naftowa, gaz ziemny, magnezyt, sól kamienna czy węgiel brunatny. Energię dla przemysłu i gospodarstw domowych dostarczają elektrownie wodne wykorzystujące siłę austriackich jezior i rzek. Bardzo dobrze prosperuje austriacki przemysł spożywczy, drzewny, ciężki, metalowy, elektrotechniczny, chemiczny, naftowy i włókienniczy.
Dzięki nowoczesnym technologiom rolnictwo w Austrii rozwija się również na górzystych terenach Alp, jednak najlepsze warunki do uprawy ziemi oferują nizinne tereny nad Dunajem oraz urodzaj- ne gleby Kotliny Wiedeńskiej. Nad Dunajem znajdują się winnice i sady owocowe. Na szeroką skalę uprawia się pszenicę, jęczmień, chmiel, żyto, ziemniaki, buraki cukrowe, rzepak, tytoń, a także inne warzywa. Austriacy hodują trzodę chlewną, bydło i owce. Aż 75 procent produktów żywnościowych w Austrii pochodzi z jej własnej produkcji.
Austria dysponuje portami rzecznymi w Wiedniu i Linzu. Bardzo dobrze rozwinięty jest przemysł turystyczny. Państwo to oferuje bogaty wybór uzdrowisk, hoteli i ośrodków turystycznych. Wysokie masywy górskie zapewniają zainteresowanie turystów z całego świata. Do najbardziej znanych ośrodków alpejskich zaliczane są takie miejscowości, jak Innsbruck, Kitzbühel i St. Moritz.
Austria jest eksporterem wyrobów hutniczych, papieru, maszyn i środków transportu.
Większość Austriaków zatrudniona jest w usługach. Kraj ten należy do państw o silnym kapitałowo sektorze bankowym. Również austriacka opieka zdrowotna i szkolnictwo osiągają wysoki poziom.
Austria jest ważnym elementem europejskiej mozaiki kulturowej. Ogólnoświatową sławę zapewnił jej walc wiedeński. W Salz- burgu urodził się wybitny kompozytor Wolfgang Amadeusz Mozart. Charakterystycznymi elementami kultury austriackiej jest również folklor tyrolski, kawa wiedeńska, ciasteczka migdałowe oraz tort Sachera.
Austria jest członkiem Unii Europejskiej od 1 stycznia 1995 roku.
&scrollTextBEL=Belgia jest krajem położonym w Europie Zachodniej, w połu- dniowej części Niderlandów. Sąsiaduje z Niemcami, Francją, Luksemburgiem i Holandią. Na północy oblewają ją wody Morza Północnego, a dzięki jego częściowemu osuszeniu uzyskano fragment lądu, na którym powstała bardzo urodzajna gleba. Na południu kraju rozciągają się równie żyzne gleby płaskowyżu, a na południowym wschodzie masyw górski Ardenów. Głównymi rzekami Belgii są Moza i Skalda oraz ich dopływy – Leie i Sambra. Rzeki te są połączone licznymi kanałami, które na belgijskim obszarze tworzą gęstą sieć.
Ukształtowanie powierzchni Belgii ma charakter nizinny. W mi- nionych epokach te tereny często były miejscem bitew wojsk z sąsiednich państw. Tak było m.in. w przypadku miejscowości Waterloo, gdzie odbyła się ostatnia bitwa Napoleona Bonaparte.
Ludność Belgii podzielona jest na dwie grupy etniczne. Mieszkańcy północnej części państwa, Flandrii, posługują się językiem niderlandzkim, a na południu mieszkają Walonowie mówiący po francusku lub walońsku. Belgia jest krajem trójjęzycznym. Języki urzędowe to: francuski, niderlandzki i niemiecki.
Bruksela, stolica Belgii, jest regionem, w którym obowiązują dwa języki urzędowe – francuski i niderlandzki. Bruksela to także siedziba Rady Unii Europejskiej, Komisji Europejskiej oraz kwatery głównej NATO. Współczesną atrakcją Brukseli jest doroczny Festiwal Kwiatów na Rynku Głównym (Gran Place).
Kolejnym centrum przemysłowym i kulturalnym Belgii jest Antwerpia. W mieście tym tworzył i zmarł jeden z najsławniej- szych malarzy epoki baroku, Piotr Paweł Rubens, którego dzieła można obejrzeć w tamtejszym Muzeum Rubensa. Atrakcją turystyczną, której nie można przegapić, będąc w tym mieście, są szlifiernie diamentów na Pelikaan Street. Antwerpię uznaje się za czołowy ośrodek handlu diamentami na świecie.
Królową belgijskich kurortów jest miasto Ostenda, której mola i piaszczyste plaże przyciągają wielu wczasowiczów. Kolejnym miejscem odpoczynku i relaksu jest miejscowość Spa, znana również z odbywającego się tu Grand Prix Belgii.
Kraj ten należy do najlepiej rozwiniętych i najbardziej uprzemy- słowionych państw na świecie. Podstawą gospodarki jest wysoko rozwinięty przemysł (głównie hutniczy, maszynowy, elektro- techniczny, spożywczy, chemiczny, włókienniczy) oraz wysoko- towarowe rolnictwo (hodowla bydła, trzody, uprawa zbóż i buraków cukrowych). Belgia dysponuje wyjątkowo urodzajną glebą, którą wykorzystuje się przede wszystkim do uprawy zbóż i kwiatów. W kraju nadal są kultywowane tradycje rzemiosła. Szczególny renesans przeżył w ostatnich latach wyrób koronek. Bruksela jest jednym z głównych ośrodków koronkarstwa.
Belgia wchodzi w skład Beneluksu, który tworzą trzy kraje (Belgia, Holandia, Luksemburg) zaliczane do jednych z najbar- dziej zaludnionych, najbardziej zurbanizowanych i najlepiej rozwiniętych gospodarczo państw świata.
Belgia jest członkiem założycielem Unii Europejskiej.
&scrollTextCYP=Cypr to państwo położone we wschodniej części Morza Śródziemnego, graniczące z Turcją, Syrią i Libanem. Nazwa wyspy pochodzi od łacińskiej nazwy miedzi (cuprum), której Cypr był w starożytności głównym dostawcą. Jest to trzecia co do wielkości wyspa Morza Śródziemnego. Nazywana jest również Wyspą Afrodyty, ponieważ to właśnie tutaj mitologiczna bogini piękna, miłości i płodności wyłoniła się z morskiej piany. Znaczną część Cypru zajmuje równina Messaoria, która na południu i północy ograniczona jest przez Góry Kyreńskie i Troodos. Rzeźba terenu jest urozmaicona, a gleby niezwykle urodzajne. Panuje tu przyjemny klimat – latem jest gorąco i słonecznie, a zimą dość ciepło. Dużą atrakcją są piękne, słoneczne plaże, malownicze góry, różnorodne zabytki, a także wspaniała kuchnia, bujne życie kulturalne, znakomite warunki do uprawiania sportów oraz sławna już cypryjska gościnność. Warunki pogodowe sprzyjają uprawie oliwek, tytoniu i winogron. Z tych ostatnich produkuje się wysoko cenione cypryjskie wina. Turystyczną wizytówką Cypru są przede wszystkim zabytki. Niemal każde miasto na wyspie szczyci się kilkusetletnim rodowodem i bogatą architekturą pochodzącą z różnych epok. W tym małym państwie znajduje się kilkaset klasztorów.
Większość obywateli jest pochodzenia greckiego, a przodkowie pozostałych pochodzą prawdopodobnie z Turcji. Cypr zajmuje ważną rolę w historii całego regionu Morza Śródziemnego. Wyspa znajdowała się pod wpływem kultury Grecji, Egiptu, Rzymu, Bizancjum, Wenecji, Francji i Turcji. Kraj ten przez jakiś czas pozostawał również pod administracją Wielkiej Brytanii. Po odzyskaniu niepodległości doszło do podziału wyspy na dwie części – grecką i turecką. Dlatego też obowiązującymi językami urzędowymi są tutaj grecki i turecki.
Stolicą Cypru jest Nikozja – nowoczesna aglomeracja, gdzie obok luksusowych budowli i centrów handlowych można znaleźć starożytne i średniowieczne świątynie. W pobliżu stolicy znajduje się tematyczny park – Świat Strusia. Drugim co do wielkości miastem Cypru jest, leżące nad zatoką Akrotiri, Limassol.
Największe zyski Cypryjczycy czerpią z turystyki. Klimat wyspy jest zaliczany do najzdrowszych w Europie, ponieważ aż 340 dni w roku to dni słoneczne. Wyspa oferuje mnóstwo atrakcji dla miłośników przyrody oraz amatorów turystyki aktywnej. Ważną rolę w życiu kraju odgrywa kultura, zwyczaje, tradycje ludowe oraz taniec. Cypryjczycy w dniu ślubu oraz w święta zakładają stroje ludowe, co stanowi dodatkową atrakcję tego regionu. W północnej części wyspy można spotkać grupy tureckich mężczyzn pochłoniętych ulubioną grą planszową zwaną tavla.
Cypr jest członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 roku.
&scrollTextCZE=Republika Czeska to państwo w Europie Środkowej, nieposia- dające dostępu do morza. Kraj ten otoczony jest z trzech stron górami: Sudetami, Rudawami, Lasem Czeskim, Lasem Bawarskim oraz Szumawą. Środkowa część Masywu Czeskiego oraz północne regiony kraju to urodzajne doliny Łaby i Wełtawy. Terytorium Czech należy do zlewisk trzech mórz: rzeka Łaba wpływa do Morza Północnego, wody rzeki Morawa płyną do Morza Czarnego, a do Morza Bałtyckiego można dotrzeć z nurtem Odry.
Pochodzenie Czechów związane jest z czasami zasiedlania tych terenów przez plemienia Słowian w X wieku. Większość obywa- teli państwa posługuje się językiem czeskim, który jest językiem urzędowym. Stolicą Republiki Czeskiej jest Praga, zwana również miastem stu wież. Zaliczana jest do najpiękniejszych miast świata. Corocznie odwiedzają ją miliony turystów pragnących zobaczyć najsławniejsze zabytki: Wyszehrad, zegar astronomiczny Orloj i katedrę św. Wita na Hradczanach, której budowa trwała 585 lat. Wiele budynków, zabytków i miejsc w Czechach jest związanych z imieniem Karola IV, cesarza rzymskiego i króla czeskiego – Most Karola, Zamek Karlsztejn, Uniwersytet Karola oraz miejscowość uzdrowiskowa Karlowe Wary.
Republika Czeska ze względu na swoje zabytki i oferowane atrakcje należy do światowej czołówki najchętniej odwiedzanych państw. Oprócz dużych aglomeracji przemysłowych, takich jak Ostrawa czy Brno, istnieje na terenie Czech mnóstwo mniejszych miejscowości, których znaczenie związane jest z posiadaniem wyjątkowych walorów kulturalnych, historycznych i naturalnych. Do takich niezwykłych miejsc należy zaliczyć m.in. Czeski Krumlow – urocze miasto pełne wspaniałych zabytków czy Rožnov pod Radhoštěm – ze słynnym skansenem wsi wołoskiej. Z kolei Narodowy Park Karkonosze należy do największych terenów objętych ochroną przyrody w Europie.
Bardzo ważną dziedziną gospodarki czeskiej jest turystyka. Do dziś międzynarodową renomą cieszą się czeskie uzdrowiska w zachodniej części kraju – Karlowe Wary i Mariańskie Łaźnie. Nazwa Karlowe Wary powstała z połączenia imienia cesarza i słowiańskiego określenia gorących źródeł, które tutaj osiągają temperaturę do 73°C. W miejscowości Jachymów, w północno-zachodnich Czechach, można skorzystać z usług pierwszego w Europie uzdrowiska radioaktywnego, w którym leczy się m.in. choroby reumatyczne, skórne i arteriosklerozę.
Przemysł czeski produkuje maszyny, środki transportu, środki chemiczne, żelazo, stal i szkło. Produkty te są głównym przedmiotem eksportu. Wyjątkowe znaczenie ma produkcja czeskiego piwa, które cieszy się renomą od wielu lat. Do produktów o dużym znaczeniu na rynku światowym należy również zaliczyć samochody marki Škoda oraz czeski kryształ.
Wielu wybitnych przedstawicieli światowej kultury, nauki i techniki pochodzi z Czech, np. wynalazca piorunochronu Václav Prokop Diviš, wynalazca śruby okrętowej Jossef Ressel, autor teorii struktury komórki Jan Evangelista Purkyně, autor podziału grup krwi Jan Janský, wynalazca lampy łukowej František Křižík, kompozytorzy: Smetana, Dvořák i Janáček oraz laureaci nagrody Nobla – Heyrovský i Seifert.
Republika Czeska jest członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 roku.
&scrollTextDEU=Niemcy to państwo w Europie Środkowej, graniczące z dziewię- cioma krajami, usytuowane pomiędzy Morzem Północnym i Morzem Bałtyckim na północy, Alpami na południu, rzeką Ren na zachodzie i Odrą na wschodzie. Na terenie Niemiec rozróżniamy 4 wielkie regiony: Nizinę Niemiecką, Średniogórze Niemieckie, Wyżynę Bawarską i Alpy. Średniogórze Niemieckie jest urodzaj- nym regionem, pełnym lasów, potoków i rzek. Na zachodzie kraju znajdują się skaliste wyżyny, pastwiska oraz żyzne doliny po- między górskimi szczytami. Południe kraju to malownicze Alpy Bawarskie, z przepięknymi jeziorami i wspaniałą przyrodą.
Państwo niemieckie jest federacją złożoną z 16 krajów związ- kowych (landów), które posiadają własne wewnętrzne rządy oraz przedstawicieli w Radzie Federalnej. Część ludności stanowią emigranci, którzy przybyli do Niemiec w celu podjęcia pracy. Niemcy należą do grupy państw europejskich o największej gęstości zaludnienia. Zdecydowana większość niemieckich obywateli mieszka w miastach i dużych aglomeracjach miejskich, jednak nie zapomina się tutaj o dawnych tradycjach i zwyczajach. Niewielka liczba ludności zatrudniona jest w rolnictwie.
Większość Niemców pracuje w sektorze usług. Do najlepiej rozwiniętych gałęzi przemysłu należą: przemysł elektroma- szynowy, rafineryjny, energetyczny oraz hutniczy i chemiczny. Na całym świecie cenione są także niemieckie wyroby przemysłu odzieżowego (Adidas), a także produkty z dziedziny optyki i zaawansowanych technologii. Niemiecki przemysł rolnospo- żywczy zajmuje ważną pozycję na rynku światowym, oferuje renomowane piwo, wino, wędliny oraz ryby i produkty rybne w konserwach. Dużą rolę w gospodarce odgrywa Nadreński Okręg Przemysłowy, w skład którego wchodzi Zagłębie Ruhry, będące jednym z największych obszarów przemysłowych świata.
Stolicą Niemiec jest Berlin, pełen zabytków i muzeów. Znajdują się w nim pozostałości Muru Berlińskiego, który był symbolem podziału Europy na dwa bloki polityczno-wojskowe. Do najważ-  niejszych niemieckich miast zalicza się Monachium oraz, będący największym portem morskim kraju, Hamburg. Duisburg poło- żony nad Renem jest największym portem rzecznym w Europie.
Obecnie najpopularniejszym produktem pochodzenia niemiec- kiego są samochody marki BMW, Audi, Mercedes-Benz i Volkswagen, produkty marki BOSCH, Siemens, Adidas i Puma. Niemcy mogą poszczycić się również najlepiej rozwiniętym systemem komunikacyjnym w Europie.
Światowy postęp w dziedzinie nauki, techniki, kultury i sztuki możliwy był dzięki wielu wybitnym postaciom pochodzenia niemieckiego, m.in. twórcy pierwszej przemysłowej metody ręcznego druku w Europie – Gutenbergowi, kompozytorom – Beethovenowi i Wagnerowi oraz wybitnym architektom stowarzyszonym w grupie Bauhaus.
Niemcy są członkiem założycielem Unii Europejskiej.
&scrollTextDNK=Dania to państwo położone w Europie Północnej, na Półwyspie Jutlandzkim, pomiędzy Morzem Północnym a Morzem Bałtyckim. Do jej terytorium należą 443 wyspy, z których największą jest Zelandia. W skład Królestwa Danii wchodzą również autono- miczne Wyspy Owcze oraz Grenlandia, której powierzchnia jest pięciokrotnie większa od powierzchni Danii. Mieszkańcy Wysp Owczych i Grenlandii posiadają paszporty duńskie, te tereny nie należą jednak do Unii Europejskiej. Ukształtowanie powierzchni kraju ma charakter nizinny – nie ma tutaj wyżyn ani gór. Najwyższy punkt Danii osiąga wysokość zaledwie 173 m n.p.m. W państwie duńskim panuje klimat umiarkowany ciepły typu morskiego.
Tereny Danii były zasiedlone już przed wiekami, jednak warunki klimatyczne panujące podczas ostatniej epoki lodowcowej spo- wodowały zaniknięcie życia na tym obszarze. Dopiero stopniowe ocieplenie pozwoliło na rozwój roślinności, przyciągnęło stada reniferów i wreszcie pierwszych koczowników, których potom- kami są współcześni Duńczycy. Językiem urzędowym Danii jest język duński.
Stolica państwa – Kopenhaga – jest miastem posiadającym wiele zabytków i atrakcji turystycznych. Swoją siedzibę ma tutaj duń- ska rodzina królewska. Najsłynniejszym miejscem w Kopenha- dze jest kanał portowy Nyhavn, nad którym pełno jest kawia- renek, przycumowanych jachtów oraz XVIII-wiecznych domów. Turystów w parku rozrywki Tivoli zachwycą karuzele, kolejki górskie, akrobaci, muzykanci, tancerze i aktorzy odgrywający sceny z baśni Andersena. Symbolem stolicy jest Mała Syrenka, posąg przedstawiający postać z baśni Hansa Christiana Andersena.
Dużym zainteresowaniem turystów cieszy się park rozrywki Legoland w Billund – na powierzchni około 10 ha powstał park zbudowany z 42 milionów plastykowych klocków lego, które w 1952 roku zaczął produkować miejscowy stolarz.
Nyborg to miasto na wyspie Fionia. Znajduje się tu początek najdłuższego w Europie wiszącego mostu (18 km), łączącego Fionię z Zelandią. Most ten zajmuje trzecie miejsce wśród najdłuższych konstrukcji tego typu na świecie. Najdłuższym wiszącym mostem jest Most Akashi Kaikyō w Japonii.
Ważnymi ośrodkami przemysłu i kultury są również miasta Århus i Odense.
Charakter krainy określa kierunek rozwoju gospodarki duńskiej. Większość ludności Danii zamieszkałej na terenach wiejskich pracuje w rolnictwie, prowadząc prywatne farmy. Żywność, przede wszystkim masło, sery i słonina, stanowi główny towar eksportowy tego kraju. Istotną rolę, dzięki warunkom naturalnym, odgrywa także rybołówstwo morskie, a jego produkty – śledzie, makrele i dorsze – przeznaczone są głównie na eksport. Najwięcej Duńczyków zatrudnionych jest w sektorze usług.
Warunki klimatyczne inspirowały architektów duńskich do konstruowania turbin napędzanych wiatrem. Właśnie one wraz ze środkami transportu, elektrotechniką, maszynami przemysło- wymi oraz meblami są eksportowane do krajów całego świata. Wyroby duńskie są zaliczane do produktów najwyższej klasy.
Wyjątkowe położenie – na skrzyżowaniu dróg łączących Europę północną z pozostałą częścią kontynentu – wpłynęło na rolę Danii jako kraju tranzytowego. Flaga Danii jest najstarszą spośród używanych obecnie w Europie flag suwerennych państw.
Dania jest członkiem Unii Europejskiej od 1 stycznia 1973 roku.
&scrollTextESP=Hiszpania należy do największych państw europejskich. Leży w południowej Europie, na Półwyspie Iberyjskim, pomiędzy Morzem Śródziemnym a Oceanem Atlantyckim. Do jej terytorium należą Baleary na Morzu Śródziemnym, Wyspy Kanaryjskie na Oceanie Atlantyckim oraz tzw. terytoria suwerenne, w skład których wchodzą dwie hiszpańskie posiadłości w Afryce Północnej – Ceuta i Melilla – oraz liczne niezamieszkane wyspy po śródziemnomorskiej stronie Cieśniny Gibraltarskiej. Gibraltar jest terytorium zamorskim Wielkiej Brytanii, a przez Cieśninę Gibraltarską prowadzi najkrótsza droga z Europy do Afryki.
Hiszpania jest krajem wyżynno-górskim. Centralną część kraju zajmuje wyżyna Meseta Iberyjska, północną Góry Kantabryjskie, a północno-wschodnią Góry Iberyjskie. Na granicy z Francją rozpościerają się niedostępne Pireneje.
Hiszpania dzieli się na 17 wspólnot autonomicznych z własnym rządem i parlamentem oraz na dwa miasta autonomiczne. Hiszpania jest krajem wielonarodowościowym. Zdecydowana większość ludności to Hiszpanie, jednak na terytorium państwa zamieszkują również Katalończycy, Galicyjczycy, Baskowie, Kastylijczycy, Aragończycy i Andaluzyjczycy.
Od XVI wieku stolicą Hiszpanii jest Madryt. Oprócz stolicy do największych miast Hiszpanii zaliczane są śródziemnomorskie porty – Barcelona i Walencja.
Najważniejszą gałęzią hiszpańskiej gospodarki jest wysoko roz- winięty przemysł odzieżowy, maszynowy i spożywczy, turystyka oraz produkcja rolnicza. Kraj zaliczany jest do czołowych produ- centów oliwy z oliwek i największych eksporterów oliwek na świecie. Towarem eksportowym są również owoce cytrusowe, figi, migdały oraz winogrona. Hiszpania jest ważnym producen- tem samochodów osobowych marki SEAT.
Znanym na całym świecie symbolem Hiszpanii jest korrida – rytualna walka z bykiem. Dużą sławę zdobyła oryginalna architektura hiszpańska, której przykładem jest zaprojektowany przez Gaudiego, a nieukończony do dnia dzisiejszego, kościół Sagrada Familia w Barcelonie. Dumą Hiszpanii jest twórczość takich artystów jak Francisco Goya, Pablo Picasso, Salvador Dalí i Antonio Gaudí.
Hiszpania jest członkiem Unii Europejskiej od 1 stycznia 1986 roku.
&scrollTextEST=Estonia to państwo położone w Europie Północnej, nad Morzem Bałtyckim. W jej skład wchodzi ponad 1500 wysp i wysepek w Zatoce Ryskiej. Wybrzeże Estonii w części zachodniej jest silnie rozczłonkowane, a w części północnej wysokie i strome. Większość obszaru stanowią tereny nizinne. Ponad połowa powierzchni kraju to tereny rolnicze. Estonia posiada dużo lasów, a w niektórych miejscach występują także torfowiska.
Najstarsze ślady osadnictwa na tych terenach sięgają III tysiąc- lecia p.n.e., kiedy to osiedliły się tutaj pierwsze plemiona ugro- fińskie. W średniowieczu Estonią zawładnął Zakon Kawalerów Mieczowych, później dostała się kolejno pod panowanie Danii, Szwecji, Polski i Rosji. Niepodległość odzyskała dopiero w 1918 roku, ale już w 1939 roku została włączona do radzieckiej strefy wpływów. Pomimo długoletnich zaborów ludność tych terenów zachowała swoją kulturę, tradycję i dumę narodową. Po upadku Związku Radzieckiego w 1991 roku, Estonia stała się ponownie niepodległym państwem. Językiem urzędowym Estonii jest język estoński, który należy do grupy języków ugrofińskich. Różni się on zdecydowanie od języków innych narodów zamieszkujących tereny położone nad Bałtykiem. Stolicą państwa jest Tallin, leżący nad Zatoką Fińską.
Przemysł Estonii rozwijał się dynamicznie w okresie radzieckiej industrializacji. W chwili obecnej wykorzystuje on przede wszyst- kim bogactwa naturalne kraju. Głównym źródłem surowców są lasy, które zaspokajają potrzeby przemysłu celulozowego i drzewnego.
Rolnictwo stanowi podstawę produkcji żywności, która jest również eksportowana. Estonia słynie ponadto z wydobycia bursztynu, który w dawnych czasach stosowany był jako środek płatniczy.
Estonia jest członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 roku.
&scrollTextFIN=Finlandia to państwo w Europie Północnej, u nasady półwyspu Skandynawskiego, nad zatokami Botnicką i Fińską. Do Finlandii należy ok. 6,5 tys. wysepek, z których większość skupiona jest u południowo-zachodnich wybrzeży. To uroczy zakątek świata, z pięknymi krajobrazami i dziewiczą przyrodą. Część terytorium Finlandii leży za północnym kołem podbiegunowym, dzięki czemu można tutaj obserwować białe noce i noce polarne. Finlandia nazywana jest „Krajem tysiąca jezior”. Na podstawie zdjęć satelitarnych ich liczbę określono na ok. 190 000 – większość z nich jest pochodzenia polodowcowego. Najwięcej z tych jezior znajduje się na obszarze Pojezierza Fińskiego.
Większość mieszkańców Finlandii żyje na południu kraju. Finowie są potomkami ugrofińskich plemion, które przybyły na te tereny z Uralu. Oprócz Finów liczną grupę stanowią Szwedzi. Na północy państwa mieszkają Samowie (Lapończycy) – potomko- wie najstarszego ludu zamieszkującego Skandynawię. Językami urzędowymi są: fiński i szwedzki.
Życie mieszkańców Finlandii jest ściśle związane z przyrodą i klimatem. Na północy kraju pokrywa śnieżna utrzymuje się przez około siedem miesięcy w roku. Tradycyjnym środkiem transportu są tam narty i sanie, idealne do pokonywania drogi w tamtej- szych warunkach klimatycznych. Najstarsze sanie odkryte w Finlandii pochodzą z 6500 roku p.n.e.
Stolicą Finlandii są Helsinki, gdzie zimą jest ciemno prawie przez cały dzień. Potrzebna energia uzyskiwana jest w większości ze źródeł naturalnych. Najwięcej energii dostarczają elektrownie wodne. W czasie przesilenia letniego jest widno nawet w nocy.
Kolejne znane miasta Finlandii to Turku i Tampere.
Większość obszaru państwa pokrywają lasy szpilkowe zwane tajgą. Są one podstawowym naturalnym źródłem dla przemysłu fińskiego. Głównym artykułem eksportowym Finlandii jest drewno, meble i papier. Oprócz tego eksportuje się środki transportu, maszyny i statki. Największa stocznia w Turku produkuje promy i lodołamacze, które przystosowane są do wyjątkowo ciężkich warunków żeglugowych. Jedną z najważ- niejszych gałęzi przemysłu fińskiego jest rybołówstwo morskie. Rzeki i jeziora są źródłem ryb słodkowodnych. Najczęściej są to pstrągi i szczupaki. Finowie należą do narodów, które w pełni zdają sobie sprawę ze znaczenia źródeł naturalnych dla rozwoju całego kraju.
Poziom życia fińskich rodzin, ze względu na świetnie rozwiniętą gospodarkę kraju, jest bardzo wysoki. Najbardziej znaną fińską firmą jest Nokia, która zajmuje 1. miejsce na światowym rynku telefonii komórkowej. Innymi znanymi na całym świecie produk- tami fińskimi są fińska wódka oraz fińskie meble.
Szczególną atrakcją Finlandii jest sauna fińska, nieodłączny element kultury Finlandii znany już od 2000 lat. Na terenie tego kraju znajduje się ponad 1 600 000 saun, co oznacza, że na trzech obywateli Finlandii przypada jedna sauna.
Finlandia jest członkiem Unii Europejskiej od 1 stycznia 1995 roku.
&scrollTextFRA=Francja to państwo, którego część metropolitarna znajduje się w Europie Zachodniej. Posiada także terytoria zamorskie na innych kontynentach. Rozciąga się od Morza Śródziemnego na połud- niu do kanału La Manche i Morza Północnego na północy oraz od Renu na wschodzie do Zatoki Biskajskiej na zachodzie. Francuzi często nazywają swój kraj l’Hexagone (sześciokąt) – określenie to związane jest z kształtem Francji metropolitarnej. Nazwa „Francja“ pochodzi od germańskiego plemienia Franków, które zajmowało Galię po upadku Cesarstwa Rzymskiego. W otaczającym Paryż regionie Île-de-France powstało państwo francuskie.
Nad żyznymi, zielonymi dolinami, wyrastają ośnieżone, urwiste szczyty Alp Francuskich, które są jednym z najpiękniejszych łańcuchów górskich na świecie. Najwyższym szczytem Alp jest Mont Blanc. Naturalną francusko-hiszpańską granicę tworzy potężny łańcuch górski Pireneje. Doliną pomiędzy Masywem Centralnym a Pirenejami, wśród winnic w okolicach Bordeaux, płynie rzeka Garonna. W skład Francji wchodzi Korsyka oraz liczne terytoria zamorskie na innych kontynentach, np. Gujana Francuska, Polinezja Francuska oraz Martynika.
Trzecie największe pod względem powierzchni państwo w Europie jest ojczyzną wielu narodów. Francuzi są potomkami Galów, Rzymian, Wikingów oraz Germanów. Na wschodzie kraju żyją obywatele pochodzenia włoskiego i niemieckiego. Francję zamieszkuje także wielu potomków byłych imigrantów, są to przeważnie osoby pochodzenia afrykańskiego i arabskiego.
Stolica państwa, Paryż, jest stolicą europejskiej mody, kultury i sztuki. Przyciąga uwagę turystów i smakoszy z całego świata. Symbolem miasta nad Sekwaną jest Wieża Eiffla. „Dama Paryża” otwiera wspaniały widok na paryskie zabytki i dzielnice. Widać z niej Pola Elizejskie, Łuk Triumfalny, bazylikę Sacré Coeur... Każdy turysta odwiedzający Paryż pragnie zobaczyć zabytkowe budowle – katedrę Notre-Dame, Sorbonę (najstarszy paryski uniwersytet), Panteon – oraz przejść się po wzgórzu Montmartre. W jednym z największych muzeów sztuki, Luwrze, można zobaczyć m.in. rzeźbę Wenus z Milo i „Mona Lisę” – słynne dzieło Leonarda da Vinci. Dużą atrakcją dla turystów jest również pałac Wersalski znajdujący się niedaleko Paryża. Warto odwiedzić także inne miasta Francji, takie jak Lyon, Marsylia, Lille, czy Strasburg – siedziba Rady Europy i Parlamentu Europejskiego.
Francja należy do najbardziej uprzemysłowionych państw świata. Przemysł francuski korzysta z bogactw naturalnych m.in. boksy- tu, rudy żelaza, węgla i ropy naftowej. Kraj posiada doskonale rozwinięty przemysł lotniczy i jako jedyny w Europie dysponuje własnym kosmodromem. Francja znana jest z produkcji sprzętu elektronicznego, środków chemicznych i samochodów. Na całym świecie znane są samochody marki Renault, Citroen i Peugeot, samoloty Airbus, szybkobieżne pociągi TGV oraz opony Michelin.
Duże znaczenie ma również produkcja materiałów włókienni- czych, perfum i innych przedmiotów wykonywanych zgodnie z najnowszymi technologiami. Znane na całym świecie są również sery Camembert, Brie i Roquefort. Francja jest drugim najwięk- szym producentem i eksporterem żywności w Europie. Głównymi jej towarami eksportowymi są zboża, drób, przetwory mleczne, wieprzowina i wołowina oraz słynne francuskie wina.
Francja jest członkiem założycielem Unii Europejskiej.
&scrollTextGBR=Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej to państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W jego skład wchodzą: Anglia, Walia, Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia oraz inne wyspy leżące na Oceanie Atlantyckim i na Morzu Północnym. Pogoda w Wielkiej Brytanii jest bardzo zmienna. Największy wpływ na warunki klimatyczne tego regionu ma ocean wraz z ciepłym Prądem Zatokowym.
W środkowej części Anglii rozciąga się łańcuch Gór Pennińskich, natomiast na północy znajdują się Góry Kaledońskie i Grampiany. Walia to piękne doliny, meandrujące rzeki, bujne łąki oraz stare Góry Kambryjskie z licznymi jeziorami i wodospadami. Krajobraz Szkocji jest wyżynny i górski. Na terenie Irlandii Północnej znajduje się największe jezioro Wysp Brytyjskich – Lough Neagh.
Stolicą Wielkiej Brytanii jest jedno z największych miast Europy – Londyn, liczący sobie wraz z aglomeracją miejską 12,3 mln mieszkańców. Londyn to przede wszystkim siedziba rządu i spadkobierców Korony Brytyjskiej. Jest dużym ośrodkiem kulturalnym, znajduje się tu m.in. Covent Garden, występują słynne orkiestry, mają swoje siedziby teatry, liczne muzea i galerie, które przyciągają turystów z całego świata. Najbardziej znane to British Museum i National Gallery. Londyn jest także kojarzony z ogromną liczbą pięknych i zadbanych parków, np. sławnym Hyde Parkiem. Do najsłynniejszych i najbardziej interesujących miejsc w Londynie należą: Big Ben, Downing Street, Buckingham Palace, most Tower Bridge, twierdza Tower of London, Baker Street i wiele innych. 
Stolicą Walii jest miasto Cardiff. Szkocja to przede wszystkim stolica Edynburg oraz słynne na całym świecie Jezioro Loch Ness. Edynburg, z powodu swojej klasycznej architektury nazywany „Atenami północy“, został wybudowany na stokach wygasłych wulkanów. Stolicą, a zarazem największym miastem Irlandii Północnej, jest Belfast.
Jednym z najsłynniejszych miejsc w Anglii jest Stonehenge, stanowiące dowód na zasiedlenie tych terenów już ok. 3100 roku p.n.e. Szczególne znaczenie ma również obserwatorium astronomiczne w dzielnicy Greenwich w Londynie, gdzie zaznaczony jest południk zerowy. Miasta Oxford i Cambrigde to siedziby renomowanych angielskich uczelni.
Współcześni Brytyjczycy wywodzą się głównie z ludów, które osiedliły się w Wielkiej Brytanii wieki temu – Celtów, Rzymian, Anglosasów i Normanów. Wielka Brytania jest domem dla ludzi często o bardzo zróżnicowanej kulturze i wyznaniu. Język angielski jest językiem macierzystym ponad 250 milionów ludzi na całym świecie. Mieszkańcy innych państw i narodowości posługują się językiem angielskim jako językiem uniwersalnym w komunikacji z innymi ludźmi. Wraz z Anglikami Wyspy Brytyjskie zamieszkują Szkoci, Walijczycy, Irlandczycy i inne narody. Większość obywateli Zjednoczonego Królestwa zatrudniona jest w sektorze usług.
Wielka Brytania zaliczana jest do europejskich mocarstw mor- skich. Brytyjska flota rybacka zajmuje 5 miejsce w Unii Europej- skiej.
Pomimo długoletniej tradycji w transporcie morskim, Wielka Brytania zdecydowała się na połączenie z kontynentem za pomocą tunelu wybudowanego pod Kanałem La Manche (Anglicy używają nazwy English Channel). Przez tunel prowadzą dwie linie kolejowe przeznaczone do transportu osobowego i towarowego, przede wszystkim do transportu tirów i samocho- dów osobowych.
Wielka Brytania jest ojczyzną takich wybitnych osobistości nauki i kultury, jak: fizyk Issac Newton, biolog Charles Darwin, poeta i aktor William Shakespeare, legendarne zespoły muzyczne – The Beatles, The Rolling Stones i Queen. Wielka Brytania jest kolebką najpopularniejszego sportu – piłki nożnej, ale również tenisa, golfa i krykieta. Międzynarodową sławę zyskała szkocka whisky oraz samochody Jaguar i Rolls Royce.
Wielka Brytania jest członkiem Unii Europejskiej od 1 stycznia 1973 roku.
&scrollTextGRC=Grecja to kraj położony na południu Europy. Znaczna część jego terytorium znajduje się na półwyspie Bałkańskim, pozostałe obszary kraju to wyspy na Morzu Egejskim, Morzu Kreteńskim, Morzu Jońskim oraz Morzu Śródziemnym. Największą grecką wyspą jest Kreta. Tylko około 200 wysp jest zamieszkanych przez stałych mieszkańców. Powierzchnia Grecji jest bardzo zróżnicowana. Z wielu malowniczych dolin wyrastają liczne pasma górskie, których szczyty osiągają wysokość ponad 2000 m n.p.m. Najwyższym szczytem Grecji jest Olimp, który w mitologii greckiej uważany był za siedzibę bogów olimpijskich, a przede wszystkim najważniejszego z nich – Zeusa.
Legendarna górzysta kraina pokryta jest łanami zbóż i gajami oliwkowymi. Na zboczach gór można zobaczyć typowe białe domy wiejskie. W miastach, obok nowoczesnej architektury, spotyka się zabytki starożytnej Grecji.
Grecy stanowią zdecydowaną większość ludności tego kraju. W miastach mieszka ponad połowa greckiej populacji, najwięcej w dużych aglomeracjach. Stolicą państwa są Ateny. Drugim centrum greckiej kultury i przemysłu są Saloniki.
Podstawą gospodarki greckiej jest turystyka oraz duże zasoby bogactw naturalnych. Korzystają z nich greckie cementownie, zakłady chemiczne oraz przemysł spożywczy. Przemysł, transport oraz turystyka wspierają rozwój greckiej gospodarki, ale niestety mają również negatywny wpływ na zabytki historyczne. W Atenach, ze względu na znajdujące się tutaj zabytki o wyjątkowym znaczeniu historycznym i kulturalnym, zdecydo- wano o zmniejszeniu produkcji przemysłowej oraz ograniczeniu transportu.
Ateny to jedno z najbardziej znanych i najczęściej odwiedzanych miejsc na świecie. Nad miastem dominują ruiny Panteonu – antycznej świątyni bogów znajdującej się na wzgórzu Akropolis.
Zabytki historyczne i kulturalne można znaleźć w Sparcie, na Olimpie oraz na wyspach Kreta i Rodos. Wyjątkowe znaczenie ma królestwo ortodoksyjnych mnichów na półwyspie Chalkidiki, które do dnia dzisiejszego zachowało swoją autonomię oraz średniowieczny ustrój polityczny. Kobiety nie mają tam prawa wstępu.
Grecja posiada jedną z największych flot handlowych na świecie. Znana i bardzo lubiana jest kuchnia grecka, której przysmaki oferuje szeroka sieć hoteli i restauracji.
Państwo greckie uważane jest za kolebkę cywilizacji europej- skiej. Już przed 4 tysiącami lat Grecy byli cywilizowanym społeczeństwem zajmującym się filozofią, sztuką, teatrem, sportem i nauką. Właśnie wtedy w Grecji powstała idea igrzysk olimpijskich, do której powrócono w czasach nowożytnych. W starożytnej Grecji rozwijała się idea demokracji. Z Grecji pochodzą najwybitniejsi filozofowie – Arystoteles, Sokrates i Platon.
Grecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1 stycznia 1981 roku.
&scrollTextHUN=Węgry to kraj środkowoeuropejski, położony na nizinno-równinnym obszarze Kotliny Panońskiej. Niziny przekształcają się tam w łagodne wzgórza, a szczyty górskie nie osiągają dużych wysokości. Większość powierzchni kraju to urodzajna Wielka Nizina Węgierska mająca decydujący wpływ na charakter gospodarki kraju, w której dominujące znaczenie ma rolnictwo. Przez cały kraj przepływa szeroka rzeka Dunaj, nad którą leży stolica państwa – Budapeszt. Na Nizinie Panońskiej, w odległości ok. 80 km od Budapesztu, znajduje się Balaton – największe jezioro Węgier i Europy Środkowej. Jego średnia głębokość wynosi ok. 3-4 m.
Węgrzy zamieszkują te tereny już od IX wieku. Większość mieszkańców pochodzi od rdzennych obywateli tych rejonów i posługuje się językiem węgierskim, który jest językiem urzędo- wym. Budapeszt, jedno z najmłodszych miast znajdujących się na terenie Europy, często nazywany jest „Paryżem Wschodu”. Stolica Węgier to piękne miejsce, pełne szerokich bulwarów. Nad miastem dominuje wspaniały budynek parlamentu węgierskiego, jego wnętrza są bogato zdobione freskami, malowidłami i witrażami. Na Placu Parlamentu stoi pomnik Lajosa Kossutha, węgierskiego bohatera narodowego. Na terenie Węgier znajduje się osiem obszarów objętych ochroną przyrody, które zachowują naturalny, niepowtarzalny charakter. Pięć z nich znajduje się na terenie Budapesztu. Drugim co do wielkości miastem Węgier jest Debreczyn.
Rolnictwo węgierskie osiąga najlepsze wyniki na obszarach znajdujących się na południowym wschodzie – gwarantują to wysokiej jakości grunty orne, przede wszystkim czarnoziemy. Uprawia się tutaj kukurydzę, ziemniaki, buraki cukrowe, owoce, warzywa i winorośl. Doskonale przyjęła się tutaj papryka przywie- ziona na Węgry w czasach najazdów tatarskich. Narodowe danie węgierskie – słynny, ostry gulasz węgierski – nie może zostać przygotowane bez papryki w proszku lub strąków papryki czereśniowej.
Na północy kraju nadal przestrzegany jest tradycyjny system płodozmianu, czyli obsiewania tego samego areału różnymi, odpowiednio dobranymi gatunkami roślin, co gwarantuje zacho- wanie odpowiedniej jakości gleby i jej wartości odżywczych niezbędnych do osiągania wysokich zbiorów. Surowce oraz produkty rolne są podstawą węgierskiego eksportu. Oprócz nich eksportowane są także produkty przemysłu maszynowego, artykuły gospodarstwa domowego i produkty spożywcze. Do najbardziej popularnych i ulubionych dań węgierskich zaliczamy takie smakołyki, jak: leczo, salami, węgierska kiełbaska csabai i wino tokaj.
Węgry to kraj wód mineralnych – około stu miejscowości uzdro- wiskowych oferuje usługi rekreacyjne i lecznicze w ponad czterystu nowoczesnych uzdrowiskach termalnych. Metropolia Budapeszt korzysta z ponad stu źródeł leczniczych znajdujących się w pięćdziesięciu kąpieliskach. W miejscowości Miszkolc znajdują się baseny termalne ze słynnym gorącym kąpieliskiem jaskiniowym. Temperatura wody osiąga nawet 30ºC.
Węgrzy są dumni ze swojej kultury narodowej i zwyczajów ludowych. Symbolem folkloru węgierskiego jest strój ludowy oraz dynamiczny taniec ludowy – czardasz.
Węgry są członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 roku.
&scrollTextIRL=Irlandia leży na wyspie o tej samej nazwie, którą ze względu na wyjątkowy kolor roślinności nazywana jest Szmaragdową Wyspą. Położona jest w strefie klimatu umiarkowanego morskiego charakteryzującego się dużą ilością opadów i gęstą mgłą. Wybrzeże zachodnie to niezliczone ilości małych wysp, skalistych klifów i zatok. Wzdłuż wybrzeży ciągną się pasma niskich gór, które przechodzą w niziny, łąki i rozległe tereny bagienne. Jeziora zwane „loughs” pełne są pstrągów i łososi.
Rdzenni mieszkańcy Irlandii pochodzą prawdopodobnie ze Szkocji. Z głębi kontynentu europejskiego przybyli tutaj Celtowie, a z Półwyspu Skandynawskiego odważni Wikingowie. Dzisiejsi mieszkańcy wyspy są znani ze swojej gościnności i szczerości. Przez ponad 800 lat w Irlandii panowały niepokoje związane z konfliktem na tle religijnym oraz z dążeniami Irlandczyków do uzyskania niepodległości. Irlandia stała się w pełni niezależna dopiero w 1949 roku, kiedy to oficjalnie proklamowano Republikę Irlandii, nie będącą częścią brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Językami urzędowymi, obowiązującymi na terenie Irlandii, są język irlandzki i język angielski.
Stolicą państwa jest Dublin (Baile Átha Cliath), którego dumą jest najstarszy irlandzki uniwersytet Trinity College Dublin. Uczelnia ta jako pierwsza w Europie zaczęła przyznawać stopnie nauko- we kobietom. Drugim co do wielkości miastem Irlandii jest Cork, leżący u ujścia rzeki Lee.
Bogactwa naturalne kraju to przede wszystkim zielone łąki, żyzna gleba, jeziora i pełne ryb przybrzeżne wody Oceanu Atlantyckie- go. W Irlandii rozwinął się głównie przemysł zbożowo–młynarski, mleczarski, przetwórstwo rybne dostarczające dorszy, fląder, łososi i homarów, browarnictwo oraz produkcja wysokoprocento- wych alkoholi – sławnej whisky. Tradycyjnie wydobywany jest tutaj torf, używany m.in. do ogrzewania domów. Wieś irlandzka jest bardzo malownicza, małe pola ograniczone kamiennymi murkami, niskie domy otoczone przystrzyżonymi trawnikami.
Pomimo że gospodarka Irlandii w znacznym stopniu opiera się na produktach rolniczych, 60 procent obywateli mieszka w dużych aglomeracjach miejskich, w których rozwija się przede wszystkim przemysł tekstylny, produkcja szkła i sektor usług. Czas wolny Irlandczycy spędzają przy muzyce, uprawiają różne sporty lub gawędzą w licznych pubach przy piwie. W Irlandii króluje muzyka celtycka, piękne nastrojowe i melodyjne ballady, dźwięk akordeonu, skrzypiec i irlandzkiego bębna bodhran. Typowo irlandzką atrakcją jest hurling, narodowy sport Irlandczy- ków. Gra rozgrywana jest przy użyciu drewnianych kijów i skórzanej piłki. Finał odbywający się w Dublinie oglądają tysiące miłośników tego sportu.
Irlandczycy odnoszą sukcesy także w hodowli psów i koni. Na całym świecie znane są rasy psów – seter irlandzki i terier irlandzki oraz rasa koni wyścigowych – hunter irlandzki.
Irlandia jest członkiem Unii Europejskiej od 1 stycznia 1973 roku.
&scrollTextITA=Włochy zajmują obszar całego Półwyspu Apenińskiego oraz liczne wyspy wzdłuż wybrzeży – do największych należą Sycylia i Sardynia. Na północy kraju znajdują się Alpy – masyw skalny z górskimi lodowcami i przejrzystymi jeziorami w dolinach. Na południe od Alp, wzdłuż rzeki Pad rozciągają się urodzajne niziny, za którymi dalej na południu znajdują się inne góry – Apeniny. Apeniny ciągną się wzdłuż całego półwyspu, a u ich podnóża można znaleźć urodzajne obszary - winnice i pola uprawne. Południowo–wschodnia część państwa włoskiego to gaje oliwne i aleje cyprysowe. W tym kraju jest wiele czynnych i wygasłych wulkanów, z których największym jest Etna na Sycylii, a najsłynniejszym, dominujący nad Zatoką Neapolitańską – Wezuwiusz. Jego wybuch w 79 r. n.e. zniszczył starożytne miasto Pompeje.
Włochy są jedynym państwem Unii Europejskiej, na którego terenie znajdują się dwa inne kraje autonomiczne – Watykan i San Marino.
Włochy w przeszłości składały się z niezależnych republik i księstw, które zostały zjednoczone dopiero w 1861 roku, co spowodowało, że do dnia dzisiejszego zachowały się znaczne różnice w kulturze, tradycjach i dialektach poszczególnych regionów. Większość Włochów posługuje się językiem włoskim, a na północy kraju możemy usłyszeć także język francuski, niemiecki i słoweński. Dialektem zbliżonym do łaciny posługują się mieszkańcy Sardynii.
Stolica państwa, Rzym, w minionych wiekach była centrum potężnego Cesarstwa Rzymskiego. Pozostałością po tamtych czasach są liczne zabytki historyczne, kulturalne oraz dziedzictwo polityczne, które wywarło zdecydowany wpływ na rozwój cywilizacji europejskiej. Do dnia dzisiejszego zachowało się m.in. Koloseum i Forum Romanum.
Kolejnymi miastami odgrywającymi znaczącą rolę w historii Włoch są Mediolan, z przepiękną Katedrą Mediolańską, Neapol oraz centrum przemysłu włoskiego – Turyn. Największą popularnością wśród turystów cieszy się Wenecja – prawdziwa perła północnych Włoch, z romantycznymi gondolami i magicznym placem św. Marka, nazywanym często „salonem Europy“. Uwagę przybyszów przyciąga również Krzywa Wieża w Pizie oraz największy włoski port morski w Genui.
Florencja – kolebka renesansu – była siedzibą wielu wybitnych artystów, architektów, pisarzy, poetów i naukowców z tego okresu.
Gospodarka włoska to przede wszystkim usługi, turystyka, banki, ubezpieczalnie. Istotną rolę odgrywa przemysł motoryzacyjny – produkowane są tutaj samochody marki Fiat, Ferrari, Iveco i inne. Dobrze rozwinięty jest również przemysł spożywczy, tekstylny i chemiczny. Włochy słyną w całej Europie jako producent artykułów gospodarstwa domowego – chłodziarek, zamrażarek oraz sprzętu elektronicznego. Bardzo stare tradycje ma włoskie włókiennictwo.
Decydującą rolę na rynku światowym odgrywa włoska moda. Włoskie buty, odzież i artykuły skórzane są eksportowane na rynki całego świata.
Duże znaczenie dla gospodarki włoskiej ma flota handlowa, rybacka oraz przybrzeżna. Rybołówstwo jest zorientowane na połów sardynek i tuńczyka.
Tradycyjnym włoskim daniem jest makaron. Najbardziej popular- ne jest spaghetti po bolońsku.
Z Włoch pochodzi wielu wybitnych przedstawicieli świata sztuki i nauki np. kompozytorzy Giuseppe Verdi i Giacomo Puccini, lutnicy Stradivari i Amati, malarz Leonardo da Vinci oraz Michał Anioł.
Włochy są członkiem założycielem Unii Europejskiej.
&scrollTextLTU=Litwa to kraj leżący w północno-wschodniej Europie u wybrzeży Morza Bałtyckiego. Zaliczana jest do państw nadbałtyckich. Wybrzeże litewskie tworzą przede wszystkim piaszczyste wydmy. Znajduje się tutaj dużo ośrodków turystycznych oferujących odpoczynek i rozrywkę W południowo-zachodnich krańcach Litwy rozpościerają się łagodne wzgórza, jednak większość obszaru pokrywają niziny porośnięte lasem, a na wschodzie krajobraz ten wzbogacają liczne jeziora. Niegdyś znaczna część terenów nizinnych tworzyła rozległe bagna. Wysuszenie ich pozwoliło na rozszerzenie obszarów rolniczych.
Tereny Litwy były zamieszkane już w starożytności. Kraj był znany z handlu bursztynem, który eksportowano również do Cesarstwa Rzymskiego. Litwini musieli przez wieki bronić się przed najazdami i zagrożeniem ze strony innych narodów. Udało się im przezwyciężyć zagrożenie ze strony Krzyżaków. XVII i XVIII wiek upłynęły Litwie pod znakiem wojen, w wyniku których ten kraj stopniowo tracił swoje terytoria. Na krótki okres Litwa odzyskała niepodległość w 1918 roku, którą ponownie utraciła po wchłonięciu przez Związek Radziecki. Ostatecznie Litwa stała się niepodległym państwem dopiero po rozpadzie Związku Radzieckiego. W 1990 roku odbyły się pierwsze wolne, demokratyczne wybory do litewskiego sejmu.
Stolicą państwa jest Wilno. Do jego najcenniejszych zabytków należy kościół św. Anny, kościół św. Piotra i Pawła na Antokolu oraz kaplica w Ostrej Bramie. Większość obywateli Litwy to osoby wyznania rzymskokatolickiego. Językiem urzędowym jest język litewski.
W dawnych czasach mieszkańcy Litwy zajmowali się głównie uprawą ziemi. Industrializacja kraju zmusiła Litwinów do poszukiwania pracy w przemyśle. Obecnie większość Litwinów mieszka w miastach i jest zatrudniona w sektorze usług.
Rolnictwo nadal jest ważnym elementem litewskiej gospodarki. Uprawiane są tutaj ziemniaki, zboża, len i buraki cukrowe, hoduje się przede wszystkim trzodę chlewną i bydło. Duże znaczenie dla gospodarki litewskiej ma również rybołówstwo. Litwa eksportuje głównie surowce mineralne, maszyny i urządzenia elektryczne oraz żywiec i produkty zwierzęce.
Na terenie Litwy czynna jest Ignalińska Elektrownia Atomowa, która dostarcza ok. 85% energii elektrycznej kraju.
Litwini darzą dużym szacunkiem narodowy folklor, corocznie odbywają się tutaj duże festiwale tradycyjnego tańca i muzyki ludowej.
Litwa jest członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 roku.
&scrollTextLUX=Luksemburg leży w Europie Zachodniej. Jest jednym z najmniej- szych państw należących do Unii Europejskiej. Graniczy z Francją, Niemcami i Belgią. Naturalną granicą kraju są rzeki Mozela i Sûre. Południowe obszary Luksemburga ze względu na wyjątkową urodzajność nazywane są Bon Pays (Dobra Ziemia). Rolnicy wykorzystują tamtejsze łąki i żyzne gleby. Wzdłuż Mozeli uprawiana jest winorośl, z której – w oparciu o stare przepisy znane na całym świecie – wyrabiane są smaczne i eleganckie wina mozelskie. Północny rejon Luksemburga to zalesione Ardeny i nizina Oesling, region pełen przepięknych dolin, jezior i ustroni, cenionych przez turystów i wędkarzy.
Luksemburg jest monarchią konstytucyjną. Na przestrzeni wieków państwo to należało do Francji, Hiszpanii, Austrii i Holandii, aż do czasu uzyskania pełnej niepodległości w 1867 roku. Językami urzędowymi są: język luksemburski, francuski i niemiecki.
Stolicą Luksemburga jest miasto o tej samej nazwie. W stolicy znajdują się siedziby niektórych instytucji Unii Europejskiej, na przykład Sekretariatu Generalnego Parlamentu Europejskiego czy Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Charakterysty- czne dla kultury tego kraju było Radio Luksemburg – kultowa stacja radiowa, nadająca w latach 60.–80. XX wieku muzykę młodzieżową na całą Europę. Znane budowle Luksemburga to katedra Notre Dame i ratusz.
Drugim największym miastem Luksemburga jest Esch-sur-Alzette o największej gęstości zaludnienia w kraju. Małe miasteczko Esch-sur-Sure w regionie Oesling przyciąga uwagę turystów ruinami zamku z XIV wieku. Gospodarka Luksemburga to głównie przemysł: stalowy, meblarski, garbarski, tekstylny, browarniczy i spożywczy. Podstawowym bogactwem naturalnym państwa są rudy żelaza, które zapewniają mu miejsce w europejskiej czołówce producentów stali. Handel zagraniczny składa się głównie z eksportu metali i wyrobów metalowych oraz gumy i tworzyw sztucznych. Na terenie stolicy swoje siedziby posiada ponad 100 banków oraz liczne międzynarodowe koncerny.
Gospodarka Luksemburga jest stabilna, gwarantuje swoim obywatelom wysokim poziom życia, bezpłatną opiekę zdrowotną i ubezpieczenia społeczne. 
Luksemburg jest członkiem Beneluksu oraz członkiem założy- cielem Unii Europejskiej.
&scrollTextLVA=Łotwa należy do grupy państw nadbałtyckich. Wybrzeże morskie tworzą wydmy i piaszczyste plaże. Największą zatoką w kraju jest Zatoka Ryska, oddzielona od otwartego morza Półwyspem Kurlandzkim. Większość powierzchni kraju jest nizinna, pokryta lasem, z licznymi formami polodowcowymi. Przez te tereny przepływa wiele rzek, a na wschodzie lśnią lustra jezior, z których największym jest Łubań. 
W przeszłości Łotwa pozostawała pod zwierzchnictwem sąsiednich państw – Niemiec, Polski, Szwecji i Rosji. Niewola ta trwała przez całe stulecia. Krótki okres niepodległości po I wojnie światowej zakończyło włączenie tych terytoriów do Związku Radzieckiego w 1940 roku. W tym czasie doszło do zmian w składzie narodowościowym kraju. Tysiące Łotyszów deporto- wano do sowieckich obozów pracy, a na terenie Łotwy osiedlali się Rosjanie. Niepodległość Łotwa odzyskała dopiero w 1991 roku, po rozpadzie Związku Radzieckiego.
Językiem urzędowym jest język łotewski.
Stolica państwa, Ryga, liczy prawie milion mieszkańców i jest głównym ośrodkiem gospodarki, przemysłu i komunikacji. Łotwa jest krajem przemysłowo-rolniczym, duże znaczenie ma rybo- łówstwo, leśnictwo i hodowla bydła. W czasach radzieckiego panowania przemysł ciężki zniszczył środowisko naturalne, czego negatywne skutki są odczuwalne do dnia dzisiejszego. Handel zagraniczny to głównie eksport środków chemicznych, drewna, maszyn, żyta i jęczmienia.
Największym bogactwem Łotwy jest charakterystyczna kultura, którą na światowych estradach prezentują łotewskie chóry profesjonalne i amatorskie.
Łotwa jest członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 roku.
&scrollTextMLT=Malta to wyspiarskie państwo położone na Morzu Śródziemnym, na południe od kontynentu europejskiego. W jej skład wchodzą m.in. trzy zamieszkałe wyspy: Malta, Gozo i Comino, których wybrzeża są bardzo rozczłonkowane, posiadają liczne zatoki, a wśród skał i klifów znajdują się małe malownicze porty. Ziemia na Malcie jest kamienista, przez co prawie nie ma tam roślinności. Na wyspie nie ma również rzek, co spowodowane jest występowaniem podłoża wapiennego, które pochłania wodę. Wodę pitną dla mieszkańców wysp pozyskuje się w stacjach odsalania wody morskiej, np. w Ghar Lapsi.
Archipelag znajduje się na ważnych śródziemnomorskich trasach komunikacyjnych, dlatego też te tereny były pod okupacją wielu państw. Właśnie ta barwna przeszłość przyczyniła się do różnorodności tutejszej kultury i pochodzenia jej mieszkańców. Maltańczycy to ludność pochodzenia arabskiego, włoskiego oraz angielskiego. Gęstość zaludnienia na największej wyspie jest jedną z najwyższych w Europie i osiąga liczbę 1342 miesz- kańców na km kwadratowy. Językiem urzędowym jest język maltański i angielski.
Stolicą państwa jest Valletta, najdalej wysunięta na południe stolica europejska. Leży na półwyspie Sceberras pomiędzy zatokami Grand Harbour i Marsamxett Harbour. Nad miastem góruje rzymskokatolicka katedra św. Jana. Największym miastem Malty jest Birkirkara. 
Gospodarka Malty związana jest głównie z morzem. Rolnictwo na Malcie ogranicza się do tarasowych zboczy i nawadnianych nizin. Uprawia się przede wszystkim zboża, warzywa oraz owoce cytrusowe. Hodowla obejmuje bydło i kozy.
Coraz większego znaczenia nabiera przemysł lekki, stoczniowy, budownictwo oraz dobrze rozwinięta turystyka międzynarodowa. Eksport produktów przemysłu maltańskiego obejmuje głównie maszyny, samochody, statki, napoje, tytoń, odzież, obuwie i półfabrykaty. W portach maltańskich kotwiczą statki handlowe i turystyczne. Malta jest celem coraz większej liczby turystów. 
Malta była siedzibą Zakonu Kawalerów Maltańskich, a nazwa stolicy państwa pochodzi od nazwiska Wielkiego Mistrza Jeana Parisota de la Valette. Z zakonem związany jest także słynny krzyż maltański.
Malta jest członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 roku.
&scrollTextNLD=Holandia to państwo leżące w Europie Zachodniej, pełne rzek, kanałów i dróg wodnych przecinających jego powierzchnię. Część kraju położona jest poniżej poziomu morza. Najwyższy punkt Holandii osiąga wysokość zaledwie 321 m nad poziomem morza. Holendrzy chronią swój niewielki kraj przed żywiołem za pomocą przegród, tam i grobli. Niektóre tereny, nazywane polde- rami, powstały w wyniku ciągłego osuszania ziemi i zabezpie- czania jej przed ponownym zalaniem przez morze, rzeki lub słone bagna. Wiatraki dostarczały energię niezbędną do funkcjo- nowania pomp, które usuwały wodę z zatopionych terenów.
Obecnie w tym samym celu stosuje się znacznie nowocześniej- sze technologie. Niziny holenderskie wykorzystywane są do hodowli bydła, a kanały stanowią trasy komunikacyjne dla łodzi towarowych. Komunikacja wodna przecina się z siecią komuni- kacji lądowej – drogami i autostradami. Holandia to kraj mostów zwodzonych – które podnoszone nad kanałami i licznymi rzekami – otwierają drogę dużym statkom handlowym. Pierwsze miejsce wśród środków transportu zajmuje ulubiony pojazd Holendrów – rower. Trasy rowerowe tworzą gęstą sieć na terenie całego kraju.
Holandia należy do najbardziej zaludnionych państw Europy. Większość obywateli to mieszkańcy miast. Stare powiedzenie mówi, że „Bóg stworzył świat, a Holandię stworzyli Holendrzy“.
Stolica państwa, Amsterdam, to bardzo atrakcyjne miasto sztuki, kultury i mody. Położony pośród setek kanałów ma opinię miasta pełnego tolerancji, czego wyrazem jest współistnienie w nim wielu kultur. Prawie całe centrum Amsterdamu to starówka. Uwagę przyciągają niezwykle wąskie domy (nawet na szerokość jednego okna!), przed którymi stoją rowery oparte o poręcze nad kanałami, a do brzegu przycumowane są barki. Przedmieście metropolii jest nowoczesne, pełne dużych centrów handlowych i wieżowców. Amsterdam jest znany ze szlifierni diamentów.
Kolejne duże miasto holenderskie i jeden z największych portów tego kraju to Rotterdam. W porcie przeładowuje się ponad 25 procent towarów Unii Europejskiej transportowanych drogą morską. Duże znaczenie ma także Haga – siedziba parlamentu, rządu i króla Holandii, a także Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości.
W Holandii i Danii jest najlepiej rozwinięte rolnictwo na świecie. Rolnictwo holenderskie to przede wszystkim uprawa warzyw i kwiatów, hodowla trzody chlewnej oraz bydła. Holendrzy nazywają swój kraj „ogrodem Europy”, ponieważ stąd pochodzi większość światowego eksportu cebulek kwiatowych, kwiatów ciętych, materiału szkółkarskiego oraz roślin ozdobnych. Holandia to kraj wiatraków i tulipanów. Tulipany – najpopular- niejsze kwiaty w Holandii – można kupić na bazarach kwiatowych.
Na wszechobecnych targach we wszystkich miasteczkach w Holandii można kupić także słynny holenderski ser Gouda. Największe targi serowarskie odbywają się w mieście Alkmaar.
Kraj ten posiada również złoża gazu ziemnego pod dnem morza. Przemysł holenderski to przede wszystkim przemysł maszyno- wy, elektromechaniczny, odzieżowy i chemiczny.
Kultura holenderska oparta jest na tradycjach, które w złotym wieku stworzyli wybitni przedstawiciele sztuki holenderskiej, malarze: Rembrandt, Jan Vermeer van Delft i Vincent van Gogh.
Holandia jest członkiem założycielem Unii Europejskiej.
&scrollTextPOL=Polska to jedno z największych państw Europy Środkowej, poło- żone nad Morzem Bałtyckim. Powierzchnia kraju jest urozmaico- na, na północy i w centralnej części przeważają tereny nizinne i wyżynne, na północnym wschodzie jest Pojezierze Mazurskie nazywane Krainą Tysiąca Jezior, natomiast na południu znajdują się pasma górskie – Sudety i Karpaty. Przez całą Polskę przepły- wa największa w tym państwie rzeka – Wisła. Tereny nizinne w centralnej Polsce stwarzają dogodne warunki dla rozwoju rolnictwa.
Polacy to rdzenni Słowianie. Językiem urzędowym jest język polski.
Rzeczpospolita Polska, jak brzmi oficjalna nazwa państwa, przez ponad 120 lat pozostawała pod zaborami sąsiednich państw, a o swoją niepodległość musiała walczyć. W 1989 roku Polska była pierwszym krajem z bloku wschodniego, w którym nastąpiła zmiana ustroju politycznego.
Stolicą państwa jest Warszawa, metropolia nad Wisłą. Jednym z najstarszych polskich miast jest Kraków mający wyjątkowe znaczenie historyczne, ponieważ w przeszłości był stolicą Polski oraz siedzibą jej władców. Główną atrakcją turystyczną Krakowa jest Zamek Królewski na Wawelu, Uniwersytet Jagielloński oraz Rynek Główny wraz z Sukiennicami. Uwagę turystów odwiedza- jących Polskę przyciąga również Zamek Krzyżacki w Malborku oraz kopalnia soli w Wieliczce.
Największą wspólnotę religijną w Polsce stanowi Kościół katolicki. Z tego kraju pochodzi pierwszy papież z tzw. bloku wschodniego, krakowski arcybiskup Karol Wojtyła, który został wybrany w 1978 roku i przybrał imię Jan Paweł II.
W Polsce rolnictwo ma spore znaczenie. Polska zajmuje drugie miejsce w światowej produkcji ziemniaków. Podstawą eksportu są samochody, maszyny i obuwie. Bogactwa naturalne eksportowane poza granice kraju to głównie węgiel i miedź.
Polska jest ojczyzną takich tradycyjnych tańców, jak polonez i mazurek.
Do najwybitniejszych postaci polskiej kultury i nauki należy astronom Mikołaj Kopernik, kompozytor Fryderyk Chopin oraz pisarz Henryk Sienkiewicz. Nauka polska może być dumna z osiągnięć Marii Skłodowskiej-Curie, która jako jedyna uzyskała nagrodę Nobla w dwóch różnych dziedzinach – fizyce i chemii. Do tej pory pozostaje jedyną kobietą, która tę nagrodę uzyskała dwukrotnie.
Polska jest członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 roku.
&scrollTextPRT=Portugalia to państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Iberyjskim. Jej zachodnia granica to wybrzeże, które tworzą piaszczyste plaże nad Oceanem Atlantyckim. W skład państwa wchodzą wyspy Archipelagu Azorskiego oraz Madera. Portugalia określiła swoje granice jako pierwsza w Europie już w 1270 roku.
Jest to jeden z najbardziej jednolitych narodowościowo i etni- cznie krajów Europy – większość mieszkańców to Portugalczycy.
Stolicą państwa jest Lizbona. Portugalska metropolia leży nad ujściem rzeki Tag, na wybrzeżu Atlantyku. Lizbona wraz z Porto są centrum portugalskiego przemysłu. Położenie geograficzne kraju zdecydowanie wpłynęło na charakter gospodarki, główne znaczenie ma tutaj tradycyjna żegluga morska oraz rybołówstwo.
W Portugalii intensywnie rozwija się przemysł, który jest ściśle związany z produkcją rolniczą. Uprawia się winorośl, oliwki, cytrusy, figowce, migdałowce, ananasy i banany. Portugalia należy do czołowych eksporterów korka. Na całym świecie znane i cenione jest portugalskie wino. Nowoczesny przemysł portu- galski to głównie włókiennictwo, przemysł stalowy, stoczniowy i chemiczny.
Klimat i stabilna pogoda wpływają pozytywnie na rozwój ruchu turystycznego. Portugalia należy do najpiękniejszych zakątków kontynentu europejskiego, można tutaj znaleźć szereg fascy- nujących miejsc, stare zamki, przepiękne pałace, kościoły i katedry. Lizbona zaliczana jest do najpiękniej położonych miast europejskich.
Największą atrakcją turystyczną jest wybrzeże portugalskie o długości 860 km. Tereny te odwiedzane są przede wszystkim przez turystów zagranicznych, jednak wciąż pozostają tradycyjnym zapleczem rybaków i marynarzy. Właśnie stąd, w swoją pierwszą wyprawę dookoła świata, wyruszył legendarny żeglarz portugalski Ferdynand Magellan, również stąd wypłynął odkrywca Vasco da Gama, który kontynuując dzieło Bartolomeu Diasa, opłynął Przylądek Dobrej Nadziei i dopłynął do Indii.
Portugalia jest członkiem Unii Europejskiej od 1 stycznia 1986 roku.
&scrollTextSVK=Słowacja to środkowoeuropejskie państwo o wyjątkowo zróżni- cowanej powierzchni. Wzdłuż rzeki Dunaj, na południowej granicy kraju, rozciąga się urodzajna Nizina Naddunajska. Na północy wyrastają wzgórza i pasma górskie – np. Tatry Wysokie – o stromych szczytach, przecinane głębokimi dolinami. Większość powierzchni Słowacji zajmują góry i wyżyny. Obszary górskie to także przejrzyste jeziora oraz rozległe lasy pełne dzików, niedźwiedzi i rysiów. Na najwyżej położonych terenach żyją kozice i świstaki. Największymi rzekami Słowacji są Dunaj, Hron i Wag. Swobodny spływ dolnego i środkowego biegu Wagu blokują 22 zapory z elektrowniami wodnymi tworzące tzw. kaskadę Wagu.
Słowacja jest zasiedlona od tysięcy lat. Surowe warunki klima- tyczne pozwalały na tworzenie niewielkich odosobnionych osad na zboczach górskich, w których domy budowano z najbardziej dostępnego materiału – drewna. Wioski góralskie i chałupy zrębowe są świadectwem kultury i tradycyjnego sposobu życia Słowaków.
Słowacy to naród słowiański. Językiem urzędowym jest język słowacki.
W latach 1918–1939 i 1945–1992 kraj ten wchodził w skład Czechosłowacji. Po podziale Czechosłowacji na dwa suwerenne państwa Słowacja, po raz pierwszy w swojej historii, stała się państwem całkowicie niezależnym.
Stolicą Słowacji jest Bratysława, przepiękne miasto nad Dunajem. Nad miastem góruje średniowieczny bratysławski zamek, z którego murów obronnych rozciąga się widok na Dunaj. W okresie panowania Austro-Węgier zamek ten stanowił siedzibę władców. We wschodniej części Słowacji duże znaczenie ma miasto Koszyce. W okolicach Bratysławy i Koszyc rozwija się przemysł – głównie chemiczny, motoryzacyjny i elektroniczny. Dużą rolę w gospodarce słowackiej odgrywa pozyskiwanie drewna, rolnictwo oraz hodowla trzody i bydła. Tradycją na Słowacji jest hodowla owiec.
Specyficzny folklor słowacki przyciąga uwagę zagranicznych turystów, którzy mają okazję podziwiać drewniane domy, muzykę i taniec ludowy oraz próbować smakołyków słowackiej kuchni – np. bryndzowych haluszków, czyli klusek z bryndzą, sera owczego lub żętycy, czyli serwatki.
Słowacja jest członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 roku.
&scrollTextSVN=Słowenia to kraj położony w Europie Środkowej, na Półwyspie Bałkańskim. Graniczy z Włochami, Austrią, Węgrami i Chorwa- cją. Dużą część Słowenii zajmuje znajdujący się na północy kraju masyw alpejski, którego mieszkańcem jest objęty ścisłą ochroną koziorożec alpejski zwany również kozłem skalnym.
Granica morska to niewielki odcinek wybrzeża wzdłuż Zatoki Triesteńskiej. Na wyżynach oraz na płaskowyżu panują wyjątko- wo korzystne warunki dla rozwoju rolnictwa. Zdecydowana część Słowenii jest porośnięta lasami. Bogate złoża naturalne zapewniają niezbędne surowce dla przemysłu i handlu.
Słoweńcy są potomkami Słowian południowych, którzy osiedlili się na Bałkanach. W przeszłości Słowenia była pod zwierzchni- ctwem kilku mocarstw. Panowali tutaj Rzymianie, później włączono te tereny do Austro-Węgier, obszary te należały także do Bawarii. Po połączeniu z Chorwacją i Serbią Słowenia stała się republiką autonomiczną wchodzącą w skład Jugosławii. W 1991 r. Słowenia ogłosiła całkowitą niepodległość.
Większość obywateli to Słoweńcy – na tych terenach istnieją bardzo małe grupy etniczne. Językiem urzędowym jest język słoweński.
Stolicą państwa jest Lublana – siedziba rządu oraz centrum przemysłowe i handlowe kraju, miasto dumne ze swoich kościołów, muzeów, zabytków i budynków użytku publicznego. Innym ważnym miastem Słowenii jest Maribor.
Słowenia leży na skrzyżowaniu ważnych szlaków drogowych i kolejowych łączących państwa bałkańskie z Europą Zachodnią. Położenie to umożliwia Słowenii rozwój handlu międzynarodo- wego oraz eksport surowców i gotowych produktów. Przedmiotem eksportu są głównie artykuły przemysłowe oraz produkty rolne. Słowiańska ziemia jest urodzajna, uprawia się tutaj pszenicę, ziemniaki, buraki cukrowe, winorośl oraz tytoń. Surowce te zaspokajają potrzeby przemysłu spożywczego. Słowenia posiada bogate złoża węgla brunatnego, rud ołowiu i rtęci, rozwinięty przemysł hutniczy, przetwórczy oraz włókienni- czy. W miejscowości Idrija znajdują się złoża cynobru (rudy rtęci) zaliczane są do największych w Europie. Inne fabryki i zakłady produkują stal, papier, odzież, środki transportu i maszyny.
Podstawą gospodarki Słowenii jest turystyka. Przybyszów przyciągają alpejskie ośrodki turystyczne, jeziora i plaże. Najczęściej odwiedzane miejsca to jezioro Bled, Alpy Julijskie z najwyższym szczytem Słowenii – Triglav – oraz Planica, znany ośrodek sportów zimowych z największą na świecie skocznią.
Sportowcy z pewnością znają narty i buty narciarskie firmy Elan, a gospodynie domowe urządzenia gospodarstwa domowego firmy Gorenje. Mało kto wie, że słynną rasę koni lipicańskich wyhodowano właśnie w Słowenii.
Słowenia jest członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 roku.
&scrollTextSWE=Szwecja to państwo położone w Europie Północnej, we wschod- niej części Półwyspu Skandynawskiego. Jej północna granica sięga aż po krąg polarny, co powoduje, że zimą panuje tu noc polarna, a latem słońce w ogóle nie zachodzi. Na granicy z Norwegią teren jest górzysty, środkową część kraju przecinają rzeki i jeziora polodowcowe, natomiast wybrzeże Bałtyku to głównie małe wyspy należące do Szwecji. Ponad połowa kraju porośnięta jest lasami świerkowymi i sosnowymi. Mieszkańcy Szwecji, jednego z najgęściej zaludnionych państw Europy, są z reguły potomkami plemion germańskich, które zamieszkiwały te tereny już przed dwoma tysiącami lat. W północnej Szwecji żyją Samowie – potomkowie pierwotnej ludności, zwani również Lapończykami.
Większość Szwedów mieszka w miastach lub dużych aglome- racjach miejskich. Największym miastem Szwecji jest stolica państwa, Sztokholm, który leży nad jeziorem Melar, na wybrzeżu Bałtyku. Archipelag sztokholmski obejmuje 24 000 wysp, wysepek i skał przybrzeżnych połączonych mostami, stąd przydomek stolicy „Wenecja północy”.
Kolejne co do wielkości miasta Szwecji to Göteborg i Malmö.
Miasta zapewniają Szwedom zatrudnienie w usługach i przemy- śle. Okolice miast to regiony rolnicze.
Szwedzka polityka dobrobytu oparta jest na systemie świadczeń społecznych oraz wysokich wynagrodzeń zapewniających Szwedom wysoki poziom życia. Obywatele korzystają z bez- płatnej opieki zdrowotnej, a na wakacje mogą przeznaczyć zdecydowanie większą kwotę od mieszkańców innych państw europejskich. Natomiast podatki w Szwecji należą do najwyż- szych na świecie.
Podstawą silnej gospodarki tego kraju są przede wszystkim bogate źródła naturalne. Dzięki urodzajnej ziemi Szwecja jest krajem samowystarczalnym pod względem produkcji żywności. Lasy zapewniają surowiec dla meblarstwa i przemysłu papierni- czego. Szwecja wraz z Finlandią należy do czołówki eksporterów drewna w Europie. Produkcja papieru osiąga w tym kraju rekor- dowe ilości i w tej dziedzinie inne państwa europejskie nawet nie są w stanie konkurować ze Szwecją. Przemysł stalowy wykorzy- stuje bogate złoża rudy żelaza z Laponii. Wysoki poziom gospo- darki szwedzkiej jest możliwy również dzięki wykorzystywaniu w produkcji energii elektrycznej pozyskiwanej z rzek. Ponad połowa energii pochodzi z elektrowni wodnych, co plasuje Szwecję w czołówce państw produkujących energię elektryczną dzięki sile wody.
W Szwecji corocznie przyznawana jest Nagroda Nobla, której nazwa pochodzi od szwedzkiego wynalazcy dynamitu Alfreda Nobla. Światową jakość reprezentują produkty takich marek jak Husqvarna, Electrolux, Volvo albo Saab.
Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1 stycznia 1995 roku.
&scrollTextBUL=Bułgaria to państwo położone w północno-wschodniej części Półwyspu Bałkańskiego. Jej północna granica z Rumunią przebiega wzdłuż rzeki Dunaj. Na zachodzie graniczy z Serbią i Macedonią, na południu z Grecją, a na południowym wschodzie z Turcją. Granica wschodnia to wybrzeże Morza Czarnego o długości 378 km.
Turystów w Bułgarii urzekają głównie przepiękne, piaszczyste plaże. Wielu miłośników mają także bułgarskie góry. Masyw górski Riła zdobią liczne jeziora i wysokie szczyty, z których najwyższy, Musała, osiąga wysokość 2925 m n.p.m. W środkowej części kraju leży główny masyw górski, Stara Płanina. Riła i Stara Płanina, podobnie jak Masyw Rodopów, zostały objęte ochroną i powstał na ich terenie Bułgarski Park Narodowy.
Na północy kraju znajduje się dorzecze Dunaju, którego najważniejszymi dopływami są rzeki: Iskyr, Jantra, Ogosta, Osym i Łom. Przez południową część Bułgarii płyną rzeki: Struma, Marica oraz Mesta. Rzeki na pobrzeżu czarnomorskim – Ropotamo, Kamczija, Djawołska Reka i Rezowska Reka – należą do zlewiska Morza Czarnego. Ogromne znaczenie dla rozwoju rolnictwa mają urodzajne gleby Niziny Naddunajskiej i Górnotrackiej. Lasy zajmują około jednej trzeciej terytorium Bułgarii.
Stolica państwa, Sofia, jest głównym centrum administracji i handlu. Inne ważne miasta Bułgarii to przemysłowy Płowdiw, porty nad Morzem Czarnym – Warna i Burgas – oraz Ruse, port nad Dunajem.
Przemysł bułgarski to przede wszystkim produkcja energii elektrycznej, przetwarzanie ropy naftowej, stocznie budujące statki do żeglugi morskiej i śródlądowej, produkcja żelaza, stali, cementu, olejku różanego, odzieży, artykułów spożywczych oraz tytoniowych. Dobrze rozwinięty jest również przemysł chemiczny i maszynowy.
Rolnictwo bułgarskie koncentruje się na uprawie owoców, warzyw, winorośli, tytoniu, róży, bawełny i ryżu.
Warunki naturalne sprzyjają hodowli owiec, bawołów, trzody chlewnej, bydła, drobiu, koni i jedwabnika morwowego. Znaczną rolę w gospodarce Bułgarii odgrywa rybołówstwo.
W starożytności terytorium obecnej Bułgarii zajmowały plemiona trackie. W I w. po rzymskim podboju powstały prowincje Tracja i Mezja. Bułgaria powstała w 681 roku, co czyni ją jednym z najstarszych państw w Europie. Kraj ten miał duży wpływ na sąsiednie narody oraz był wiodącym mocarstwem na Półwyspie Bałkańskim, jednak często sam przeżywał kryzysy władzy, był zmuszony walczyć przeciwko najazdom z Turcji oraz cierpiał pod okrutnym jarzmem osmańskim.
Nowoczesna Bułgaria jest republiką parlamentarną, posiada rozwiniętą gospodarkę i charakterystyczną kulturę. Większość obywateli to Bułgarzy, mniejszości etniczne tworzą Turcy i Romowie. Językiem urzędowym jest język bułgarski.
Bułgaria zajmuje czwarte miejsce na świecie wśród państw z największą ilością zabytków wpisanych na listę UNESCO.
W Bułgarii urodził się wybitny fizyk Georgi Nadjakow i szereg innych osobistości, które odegrały ważną rolę w rozwoju bułgarskiej nauki i kultury – np. laureat Nagrody Nobla, pisarz i poeta Elias Canetti, malarz Jules Pascin czy piosenkarka Sylvie Vartan. Celem turystów odwiedzających Bułgarię są nie tylko góry i plaże, ich uwagę zwracają też smakołyki kuchni bułgarskiej. Do podstaw bułgarskiego jadłospisu należą tzw. czorby, gjuwecze i musaki, a charakterystyczne dla tej kuchni przyprawy to duże ilości czosnku, mleka, jogurtu i ostrej papryki.
Bułgaria jest członkiem Unii Europejskiej od 1 stycznia 2007 roku.
&scrollTextROM=Rumunia to kraj położony w południowo-wschodniej Europie. Graniczy z Ukrainą, Mołdawią, Węgrami, Serbią i Bułgarią. Wschodnie wybrzeże państwa tworzą plaże nad Morzem Czarnym, jeziora lagunowe i delta Dunaju. Wszystkie rumuńskie rzeki należą do dorzecza Dunaju, którego głównymi dopływami są rzeki: Aluta, Ardżesz, Jałomica, Seret i Prut.
Środkowa część państwa jest górzysta. Potężny masyw górski Karpaty składa się z Karpat Południowych i Karpat Wschodnich. Najwyższym szczytem Rumunii jest Moldoveanu o wysokości 2543 m n.p.m. Karpaty prawie ze wszystkich stron otaczają Wyżynę Transylwańską, która na zachodzie ograniczona jest przez góry Apuseni. Wzdłuż Dunaju rozciąga się Nizina Wołoska, a na granicy z Węgrami Wielka Nizina Węgierska. Klimat panujący w górach jest chłodny, natomiast na wybrzeżu panuje ciepły klimat śródziemnomorski.
Pierwotną roślinność rumuńskich nizin, typowo stepową, zastąpiono w dużej mierze produkcją rolną. Uprawia się tutaj pszenicę, kukurydzę, ziemniaki, buraki cukrowe, słoneczniki i owoce. Łąki górskie są idealnym miejscem do wypasu owiec, hodowana jest również trzoda chlewna i bydło. Rolnictwo stanowi podstawę dla przemysłu spożywczego i odzieżowego.
Lasy mieszane i liściaste gwarantują drewno dla przemysłu. Bogactwa naturalne wydobywane w Rumunii to przede wszyst- kim ropa naftowa, gaz ziemny, węgiel kamienny i brunatny, rudy żelaza i cyny, boksyt oraz sól. Surowce są wykorzystywane przez przemysł hutniczy, petrochemiczny, maszynowy i chemiczny. Transport gwarantuje gęsta sieć komunikacji. Poprzez Karpaty prowadzą trasy międzynarodowe. Węzłem transportu morskiego jest port handlowy Konstanca.
Duże znaczenie dla gospodarki rumuńskiej ma również turystyka. Przybyszów przyciągają góry i ośrodki letniskowe, a magnesem dla części turystów wciąż pozostaje legenda o najsłynniejszym wampirze – księciu Drakuli i jego zamku w Branie.
Rumunia ma bardzo bogatą historię. Pierwotnie ziemie te były zamieszkane przez Daków, później zostały włączone do Imperium Rzymskiego, były pod wpływem Bizancjum, broniły się przed najazdami plemion germańskich i słowiańskich, przyłączono je do Imperium Osmańskiego i do Austro-Węgier. Dzisiejszą Rumunię zamieszkują Rumuni w większości wyznania prawosławnego.
Stolicą państwa jest Bukareszt, będący centrum handlowym i administracyjnym Rumunii.
Rumunia jest członkiem Unii Europejskiej od 1 stycznia 2007 roku.
&scrollTextEU=Unia Europejska jest międzynarodowym związkiem demokra- tycznych krajów europejskich. Obecnie w jej skład wchodzi 27 państw wraz z około 450 milionami mieszkańców. Łącznie Unia Europejska zajmuje przestrzeń o całkowitej powierzchni około 4 233 262 km kwadratowych. Państwa członkowskie znajdują się nie tylko na kontynencie europejskim, do Unii zaliczane są również niektóre wyspy i tereny poza kontynentem europejskim. Najwyższym szczytem na terenie UE jest Mont Blanc, który wznosi się na wysokość 4810 m n.p.m. Najdłuższą rzeką jest Dunaj, 2492 km jego biegu znajduje się w Unii Europejskiej. Tereny Unii znajdują się w strefie klimatów umiarkowanych. Na północnych oraz północno-zachodnich krańcach Europy panuje klimat subpolarny, Europa Środkowa posiada klimat kontynentalny, a jej południowe tereny znajdują się w strefie klimatów podzwrotnikowych.
W skład Unii Europejskiej wchodzą następujące kraje: Finlandia, Szwecja, Estonia, Łotwa, Litwa, Polska, Słowacja, Czechy, Węgry, Słowenia, Austria, Niemcy, Dania, Holandia, Belgia, Luksemburg, Francja, Irlandia, Cypr, Grecja, Włochy, Malta, Hiszpania, Portugalia, Rumunia oraz Bułgaria.
Głównym celem Unii Europejskiej jest wzmocnienie współpracy gospodarczej i handlowej pomiędzy państwami członkowskimi oraz zapewnienie bezpieczeństwa jej mieszkańcom. Unia stowarzysza państwa, które zostały przyjęte do jej szeregów na podstawie ściśle określonych warunków – gospodarczych i politycznych. Wszystkie państwa członkowskie to kraje demokra- tyczne, w których przestrzegane są prawa człowieka oraz w których funkcjonuje gospodarka rynkowa. Państwa te zobowią- zały się również do realizacji obowiązków związanych z ich członkostwem w Unii.
Dążenia do zjednoczenia państw europejskich pojawiły się w Europie już po II wojnie światowej, co miało związek z chęcią zapewnienia im bezpieczeństwa. Stopniowo powstawały stowarzyszenia państw europejskich, które doprowadziły do powstania Wspólnoty Europejskiej. Kolejnym krokiem w osiągnięciu całkowitej integracji stało się powstanie Unii Europejskiej na podstawie umowy podpisanej w 1992 roku.
Unia Europejska stopniowo rozszerzała się, udoskonalała swoje procedury i zasady funkcjonowania umożliwiające współpracę europejską. Głównymi celami Unii od samego początku jej istnienia było dążenie do ekonomicznego i społecznego postępu, zapewnienie odpowiedniego poziomu życia w państwach członkowskich, prowadzenie wspólnej polityki zagranicznej i ochrona środowiska naturalnego.
Współpraca krajów członkowskich dotyczy wielu sfer przemysłu, rolnictwa oraz handlu. W ramach Unii Europejskiej została ustanowiona jednolita waluta – EURO. Większość państw Unii już stosuje wspólną walutę, pozostałe przygotowują się do jej wprowadzenia, choć są i takie, które odrzuciły możliwość korzystania z niej.
Kraje członkowskie szereg swoich kompetencji przekazują instytucjom europejskim. Jednym z najważniejszych unijnych organów jest Rada Unii Europejskiej. W jej posiedzeniach bierze udział jeden minister z każdego kraju. Spotkania Rady Unii Europejskiej odbywają się w Brukseli oraz – o wiele rzadziej – w Luksemburgu. Decyzje w Radzie zapadają w drodze głosowa- nia. Poszczególne państwa członkowskie przewodniczą posie- dzeniom Rady Europejskiej przez pół roku, według wcześniej ustalonej kolejności.
Organem zajmującym się konstruowaniem, przedstawianiem pod głosowanie oraz przygotowywaniem wszelkich aktów prawnych Unii jest Komisja Europejska. Jej główna siedziba mieści się w Brukseli. Komisja Europejska reprezentuje interesy Unii na polu polityki międzynarodowej oraz posiada duży wpływ na przyjmowanie nowych krajów. Każde państwo członkowskie jest reprezentowane przez jednego komisarza.
Parlament Europejski jest organem reprezentującym obywateli państw należących do Unii Europejskiej. Jest on instytucją kontrolną i doradczą, posiada również uprawnienia budżetowe. Oficjalną siedzibą Parlamentu Europejskiego jest Strasburg.
Unia Europejska dzięki konsekwentnej realizacji swoich celów zajmuje decydującą pozycję na arenie międzynarodowej.
&scrollTextCRO=Chorwacja to państwo leżące nad morzem, na Półwyspie Bałkańskim. Znaczną część jego granicy stanowi poszarpane wybrzeże Adriatyku. Do Chorwacji należy mnóstwo wysp i wysepek. Nad plażami Morza Adriatyckiego rozciągają się Góry Dynarskie – Velika a Mala Kapela, Velebit, Biokovo. W zlewisku rzek Sawy i Drawy rozciągają się rozległe niziny. Na wzniesieniach i nizinach przeważają dęby, buki i lasy mieszane. 
W starożytności terytorium dzisiejszej Chorwacji zamieszkiwały iliryjskie plemiona, w I w. p. n. e. ziemie zajęli Rzymianie. Po rozpadzie Cesarstwa Rzymskiego tereny należały do Bizancjum, w VII w. osiedlili się na nich Słowianie. Od IX w. istniało tu samodzielne państwo, ale wybrzeże było podległe Republice Weneckiej. W szesnastym wieku na większości terytorium panowali Turcy. W czasach wojen napoleońskich terytorium Chorwacji było częścią Napoleońskich Prowincji Iliryjskich, później przypadło w udziale Austrii. Po pierwszej wojnie światowej Chorwacja stała się częścią Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Po drugiej wojnie światowej powstała federacyjna Republika Jugosławii. W roku 1991 Chorwacja ogłosiła niepodległość i na Bałkanach wybuchła wojna. Po wojnie zniszczona Chorwacja stopniowo się odbudowywała przy udziale znacznej pomocy międzynarodowej.
Na terytorium dzisiejszej Chorwacji żyją przedstawiciele chorwackiej, serbskiej i bośniackiej narodowości. Są tu również Włosi, Słoweńcy, Albańczycy i Czesi. Językiem urzędowym jest język chorwacki.
Stolica Zagrzeb liczy niecały milion mieszkańców.
Gospodarka kraju opiera się na rozwiniętym przemyśle, rolnictwie oraz turystyce. Produkcja przemysłowa korzysta z lokalnych złóż węgla kamiennego, ropy, gazu ziemnego, boksytu i wapnia. Na wydobyciu bazuje przemysł tworzyw sztucznych, przemysł chemiczny, petrochemiczny i cementowy. Przemysł wydobywczy, hutniczy, maszynowy, elektrotechniczny oraz stoczniowy osiągnęły wysoki poziom rozwoju. Chorwackie rolnictwo jest zorientowane na uprawę pszenicy, kukurydzy, buraków cukrowych, słoneczników, konopii, lnu, roślin pastewnych, ziemniaków, winorośli i owoców. Jeśli chodzi o zwierzęta gospodarskie, przeważa hodowla bydła, świń, owiec, koni oraz drobiu. Spore znaczenie dla gospodarki mają rybołówstwo i pozyskiwani drewna.
Chorwacja ma stosunkowo gęsto sieć kolejową, autostrad, żeglugi oraz komunikacji lotniczej. Transport wspiera turystykę, skupioną głównie w adriatyckich kurortach, atrakcyjnych okolicach jezior krasowych i w okolicy malowniczych zabytków.
Najczęściej odwiedzanymi miastami w Chorwacji są zabytkowe miasta Split i Dubrovník, Rovinj, Rijeka, Zadar i Pula, krasowe Jeziora Plitwickie, plaże półwyspu Istria, wysp Hvar, Brač, Krk, Korčula, jak również Wybrzeże Dalmatyńskie i Riwiera Makarska. Chorwacja jest znana ze swojej gościnności i wyśmienitej kuchni. Wino, rakija, pršut, oliwa, ocet, lawenda, hvarska koronka, jedwabne krawaty i sukienki marki CROATIA należą do najsłynniejszych atrakcji turystycznych.